Welkom!

… op de website van Hultheim, de heem- en geschiedkundige kring van Kruishoutem. Hier vindt u heemkundige en historische updates over Kruishoutem, de Marolle, Lozer, Nokere, Wannegem en Lede. De laatste info staat bovenaan, voor de oudere verslagjes scrolt u naar beneden.

 

Wortegemnaar Hector Plancquaert (1863-1953) was een Vlaamse activist, schrijver, politicus, journalist en letterkundige. Hij was een aanhanger van het Daensisme, een sociaal-Vlaamsgezinde christendemocratische beweging (genoemd naar priester Adolf en drukker Pieter Daens), waaruit te Aalst de Christene Volkspartij ontstond. Hector schuwde zijn kritiek niet op de toenmalige, klassieke Katholieke Partij (zie ook de film ‘Daens’ over dit onderwerp).

Hector Plancqaert         sperrenbos

110 jaar geleden schreef Plancquaert een opiniestuk in de Daensistische krant ‘Het Recht’. Daarin zocht en vond hij een merkwaardig verband tussen sperrenbosschen, schrale gronden, armtierigheid onder de bevolking en het feit dat juist daar de Katholieke Partij haar beste resultaten haalde. Een beschuldigende vinger stak hij net niet uit, maar echte duiding kon hij dan ook weer niet geven:

“Katholicismus en Armoede - De macht der katholieken is hier (in België) groot naarmate de armere bevolking talrijker is (...). Ziehier een zeer aanzienig feit voor ’t geen de vlaamsche gewesten betreft. Als ge in de streken komt waar de sperren goed groeien en waar ge donkere zwarte bosschen ziet staan, weest zeker daar zijn weinig weelde of rijkdom en veel katholieke kiezers; de Kempen, Aerschot, de streek tusschen Wortegem, Waeregem en Ansegem, Torhout, Nazareth, Adegem-Maldegem, de streep grond tusschen Aeltre, Ruysselede, Wyngene en Oostcamp, de streek tusschen Cruyshautem, Zulte en Olsene, enz, arme grond, veel katholieken (…) We staan hier dus voor een algemeen feit. Waar de katholieken machtig zijn is er in ’t algemeen armoede, ellende, onwetendheid, minderen graad van beschaving, dan bij de protestanten of de bevolkingen die zich nog weinig gelegen laten aan godsdienst zooals in Vrankrijk en de nijverheidsstreken van Waalsch België, en onze groote steden. Zulk een algemeen feit moet algemeene redenen hebben, dat kan niet anders. H. PLANCQUAERT”. (Het Recht, Tolk der Christene Volkspartij - 16.05.1909).

omloop der slagvelden    Lois verstraeten 1908

“Nooit, bij menschen geheugen, was een koers lastiger en gruwelijker; nooit wrocht hij moorddadiger op het gemoed en de lichaamlijke gesteltenis van een rijder. Luxemburg-Brussel en Brussel-Amiens zullen geboekt staan in de geschiedenis van de sport, als zijnde de grootste inspanningen door renners verricht, op het gebied van wilssterkte, van moed en van lichaamlijk vermogen”, aldus de vermaarde reporter Karel Van Wijnendaele in ‘Sportwereld’  van 16 mei 1919.

100 jaar geleden, van 28 april tot 11 mei 1919, werd inderdaad één der meest heroîsche en terzelfdertijd helse wielerwedstrijden ooit gereden: de ‘Omloop der Slagvelden’ of Circuit des Champs de Bataille’. Ter ere van de gesneuvelde soldaten van de Eerste Wereldoorlog werd amper 5 maanden na de Wapenstilstand een koers in 7 etappes georganiseerd over een afstand van bijna 2.000 km langs kapot gebombardeerde wegen in de slagvelden van het westelijke front in Frankrijk, Luxemburg en België. De organiserende krant ‘Le petit Journal’ en de deelnemende renners werden gek verklaard.

Onder de waaghalzen op het wielpeerd bevond zich een Kruishoutemnaar. Zijn naam: Aloïs Verstraeten, kampioen van België bij de amateurs in 1908 en winnaar van de klassieker Paris-Bruxelles in 1909. Hij maakte in 1919 een weergaloze come back in het wielerpeleton en verzilverde een profcontract bij het Italiaanse superteam Bianchi-Pirelli. Over de carrière van de allereerste Kruishoutemse Flandrien verschijnt einde dit jaar een artikel in het Hultheim-jaarboek 2019.

In augustus wordt de Omloop der Slagvelden trouwens opnieuw verreden over bijna exact hetzelfde parcours als een eeuw geleden ! Zie : https://www.wielerroem.com/

 

Zie ook:

Lozermeifeesten 1958    OLV van bijstand kruishoutem lozer

Lozer is toe aan zijn 158ste editie van Lozermei. Een weekend met een afterwork party, wandeltochten en een eetfestijn. Het feestprogramma wordt dit jaar verrijkt met een cultureel aanbod van de plaatselijke vereniging LozerCultureel, die op 3 en 4 mei de Koningin Elisabeth wedstijd winnaar 2003 Severin von Eckardstein naar Lozer haalt.

Bij dit alles zou men al eens vergeten dat de verre oorsprong van Lozermei er één van religieuze aard is. Een ommegang ter ere van O.L. Vrouw van Bijstand omheen de plaatselijke kerk werd voor de eerste keer ingericht in het jaar 1862. Op de affiche van 1958, toen men de eerste bedeweg situeerde in 1867, zat men er dus 5 jaar naast. Ook in 2019 gaat het lof en de processie nog door langs de staties rondom de kerk. Afspraak aldaar op zondag 5 mei om 15u00.

 

Zie ook:

Velos Vanhoonacker

Fietsen is gezond en na een fikse tocht gaat in de lokale estaminet een schuimende trappist nog zo vlot binnen. Maar je geliefkoosde bike  laat je dan beter niet onbewaakt achter aan de gevel van het café ! Nu niet, 115 jaar geleden niet, én zeker niet in het fietsgekke Nokere: “Beveren-Leie - Velo gestolen. Jules Vandeginste, zoon van Henri, landbouwer alhier, reed zondag laatst met enige gezellen in velo naar Nokere; zij plaatsten hun rijwiel in eene herberg; toen zij hun wielpeerd gingen terughalen, was dat van Jules Vandeginste verdwenen. Het was slechts veertien dagen nieuw en had boven de tweehonderd  frank gekost.” (Gazette van Brugge - 27.04.1904). Gelukkig kon Jules in het naburige Cruyshautem bij de gebroeders Van Hoonacker meteen een nieuw rijwielpeerd gaan kopen, ’t was er trouwens ‘grooten afslag op de velos’. 

Filips de Jauche 1629 1683

 

De Gulden Eifeesten zijn  dit jaar aan hun 65ste editie toe.

Met enige zin voor soepele historische interpretatie zou men kunnen stellen dat de kasteelheer van Ayshove, Filips de Jauche (1629-1683) (zie : https://www.hultheim.be/index.php/kruishoutem/krasse-kruishoutemnaren/543-filips-de-jauche-1629-1683) aan de wieg stond van de naam en faam die Kruishoutem eeuwen later zou verwerven als centrum van de eierhandel.  In 1670 benaderde hij met succes de Franse koning Louis Quatorze die hier toen de plak zwaaide. Filips werd graaf, Cruyshautem een graafschap. Het kreeg van de Franse Zonnekoning bovendien de toelating om één keer per jaar een markt te organiseren. Blijkbaar kregen onze voorouders de smaak te pakken, want de jaarlijkse markt leidde later tot wekelijkse markten en tot boter- en eiermarkten.

 

Op vrijdag 27 september komt op vraag van Hultheim Johan Op De Beeck een exclusieve lezing geven over Louis Quatorze, de befaamde Zonnekoning, die een kleine 350 jaar geleden van Kruishoutem dus een heus graafschap maakte.  Johan Op de Beeck is gewezen VRT-journalist, ex-nieuwsanker én een begenadigd causeur. Vorig jaar bracht hij de historische bestseller 'De Zonnekoning. Glorie en schaduw van Lodewijk XIV'  uit. Verdere info volgt.

 

Info bij:

  • VAN DER MEEREN Chris, Kruishoutems glorierijke geschiedenis van markt, kip en ei. Van Lodewijk XIV’s oorkonde tot Europese eiermarkt, jaarboek Hultheim 2015, p.100-143.
  • VAN DER MEEREN Chris, Een meesterstuk in de St.-Eligiuskerk: het mysterie ontrafeld, jaarboek Hultheim 2018, p.13-37.
  • VANWELDEN Martine en VAN DER MEEREN Chris, Realpolitik in Kruishoutem: Philippe de Jauche en Lodewijk XIV gekaderd, jaarboek Hultheim 2018, p.38-58.